کورتەیەك لەژیاننامەی زانای کورد مامۆستا سەعید نەورەسی

مامۆستاو زانای پایە بەری کورد مامۆستا سەعید نەورەسی ،له‌ساڵی '١٨٧٦' ی سه‌رده‌مدا'' میلادی'' له‌گوندی '' نورس' ناوچه‌ی به‌تلیس له‌باكووری كوردستان هاتۆته‌دنیاوه درێژه ی بابه ت

ژيان و به سه رهاتى شێخ حه مه غه ريب

حه مه غه ريب كورِى شێخ مارفى قازانقايه كورِى شێخ حه مه ئه مين كورِى شێخ حسين درێژه ی بابه ت

پیره‌مێرد کێیه ؟

پیره‌ مێرد پیره‌مێرد ناوی تۆفیق كوڕی مه‌‌حمود ئاغا، كوڕی هه‌مزاغای مه‌سره‌فه -”هه‌مزاغای مه‌سره‌ف”یش پیاوێكی ناسراوی كاتی خۆی بووه و له سه‌رده‌می درێژه ی بابه ت

میرنشینی‌ بۆتان

میرعه‌بدولعه‌زیز به‌دامه‌زرێنه‌ری‌ میری‌ بۆتان داده‌نرێت وزۆرجار به‌م میرنشینه‌ش وتراوه‌ میرنشینی‌ ئازیزان یاخود عه‌زیزان كه‌له‌ناوچه‌ی‌ جزیره‌وده‌ورووبه‌ری‌ درووست بووه‌،بۆتی‌ یاخود بوختی‌ هۆزێكی‌ درێژه ی بابه ت

میرنشینی‌ سۆران

عیسای‌ كوری‌ كه‌لوس به‌گ كه‌دامه‌زرێنه‌ری‌ میرنشینی‌ سۆرانه‌له‌ ناوچه‌ی‌ ره‌واندز،كه‌له‌سه‌ره‌تاكانی‌ سه‌ده‌ی‌ سیازده‌هه‌می‌ زاینیدا بووه‌، ئه‌م میرنشینه‌به‌ هۆی‌ بارودۆخی‌ جیا جیاو سه‌ربازی‌ چه‌ند پایته‌ختێكی‌ درێژه ی بابه ت

مێژووی شاری سلێمانی

شاری سلێمانی له‌ ساڵی ١٧٨٤ له‌لایه‌ن ئیبراهیم پاشای بابان ه‌وه‌ ئاوه‌دانكراوه‌ته‌وه‌. ئیبراهیم پاشا شاره‌كه‌ی به‌ناوی باوكی‌یه‌وه(سلێمان)پاشا‌ ناوناوه. سلێمانی جگه‌له‌‌وه‌ی ده‌بێته‌ پایته‌ختی میرنشینی بابان له‌هه‌مانكاتدا ده‌بێته‌ مه‌ڵبه‌ندێكی بازرگانی و ڕۆشنبیری ناوچه‌كه. به‌شه‌ دیالێكتی سۆرانی له‌ناوچه‌كه‌دا په‌ره‌ ده‌ستێنێ و ده‌بێته‌ زمانی خوێندن و نووسین به‌ جورێك درێژه ی بابه ت‌

شۆڕشی ساڵی 1880 ی کورد به سه رکردایه تی شێخ عو به دووڵای شه مزینی

دیاره به درێژایی مێژوو کورد له خه باتی بۆ ڕزگاری خا كو نه ته وه که ی خه باتی چه کداری کردوه بۆ سه ندنه وه ی مافه کانی له ده ست داگیر که ران. دیاره کورد قه د له گه ڵ چه ک نه بووه ،به ڵام دووژمنانی گه له که مان ناچاریان کروه که ده ست بداته چه ك بۆ به رگری کردن له خۆیی وخاکه که یی که ئه ویش کوردستانه.. .شێخ عوبه یدووڵایی شه مزینی یه کێکه له و سه رکردانه ی که خه باتی کردوه بۆ ڕزگاری نه ته وه که یی کورد له ده ستی داگیرکه رانی ده ره وه وه داگیرکه رانی کوردستان. درێژه ی بابه ت‌

عـه‌لی‌ گـه‌لاوێژی نه‌مـر

دكتۆر عه‌لی‌ گه‌لاوێژ ساڵی‌ 1922 له‌ ناوچه‌ی بۆكان له‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ كوردستان له‌ دایك بووه‌. ئه‌م پیاوه‌ ناوداره‌ له‌ باوكه‌وه‌ به‌ هۆزی‌ فه‌یزوڵڵابه‌گی‌ موكری‌ و و له‌ دایكه‌وه‌ ده‌چێته‌وه‌ سه‌ر بنه‌ماڵه‌ی‌ ئه‌رده‌ڵان. باوكی‌ دكتۆر عه‌لی‌ گه‌لاوێژ، برایم سه‌لاح فه‌رمانده‌ی‌ سوپالی‌ كۆماری‌ كوردستان بووه‌. عه‌لی‌ گه‌لاوێژ به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ باوكی‌ له‌ ته‌ورێز ئه‌فسه‌ر بووه‌ هه‌ر له‌ منداڵییه‌وه‌ له‌ ته‌ورێز ده‌رسی‌ خوێندووه‌ و له‌ قوتابخانه‌ی‌ ناوه‌ندی‌ فێرده‌وسی‌ ئه‌و شاره‌ له‌ ساڵی‌ 1940 دیپلۆمی‌ ناوه‌ندی‌ وه‌رگرتووه‌ درێژه ی بابه ت‌

بنه‌چه‌ی گۆرانه ‌كان

ئه‌گه‌ر بچینه‌ میوانیی ئه‌ده‌ب و هونه‌رو جوانكاری ناوچه‌كانی هه‌ورامانو ئه‌هلی هه‌ق و گه‌رمیانی باشوور ،ناوچه‌ی ئێزیدیاتی،كوردستانی باكوور و ناوچه‌كانی دیكه‌ی گۆرانزمان ، گه‌نجینه‌یه‌كی ده‌وڵه‌مه‌ند له‌ شێوه‌كانی جوانكاریی ، هه‌ست و نه‌ستی كورده‌واری ،وێنه‌ ئاڵو والاَكانی داب ونه‌ریتorality M كوردستان ، دیمه‌نی سروشته‌ جوانه‌كان و گه‌لێك ده‌ربڕینی جوان و هه‌ستبزوێنی ئه‌ده‌ب و هونه‌ر و فۆلكلۆر درێژه ی بابه ت‌